Fotosentezi Etkileyen Faktörler Nelerdir? – Çevresel ve Fizyolojik

 In Bitki Fizyolojisi

Fotosentezi etkileyen faktörler nelerdir sorusunu açıklamadan önce fotosentezin tanımını doğru yapmak gerekmektedir. Daha önceden bahsettiğimiz gibi fotosentez; ışık enerjisini kullanabilen tek biyolojik reaksiyon olarak bilinmektedir ve anlam olarakta “ışığı kullanarak üretmek” manasına gelmektedir. Burada ki asıl amaç ise ışık + karbondioksit + su kullanarak organik madde olan karbonhidratların sentezini yani üretemini gerçekleştirmektir.

Fotosentezi genel olarak bitki yaşı ve genetik yapısı, yaprak faktörü, kirletici faktörler, su, karbondioksit ve ışık etkilemektedir.

• Işık: Fotosentezi Işık Nasıl Etkiler?

Ortam ışığının azalması sonucu bitki tarafından dışarıya verilen karbondioksit miktarı, alınan karbondioksite nazaran artış gösterir. Işık miktarının artması ile fotosentez reaksiyonu hız kazanır ve tüketilen karbondioksit (CO2) miktarı artış gösterir.

Eğer bitkinin aldığı ve verdiği karbondioksit miktarı eşit ise o an ki ışık yoğunluğuna “ışık karşılama noktası” adı verilir. Işık miktarı bitkiyi doygunluk noktasına ulaştırırsa bu olaya fotoinhibasyon adı verilir. Bu ışık yoğunluğu uzun süreli devam ederse fotooksidasyon adı verilen durum gerçekleşir ve buna karşılık bitkide dönüşümsüz bozulmalar meydana gelir.

• Karbondioksit (CO2): Karbondioksit Fotosentezi Nasıl Etkiler?

Karbondioksit fotosentez reaksiyonunda önemli rol oynayan bir etkendir. Karbondioksitin artması, solunum sonucu çıkan karbondioksitin bitki tarafından absorbe edilene göre daha az olması anlamına gelmektedir. Artan karbondioksit doğrultusunda RUBİSCO aktivitesi artar ve fotosentez hızı artmış olur.

• Sıcaklık: Sıcaklık Fotosentezi Nasıl Etkiler?

Sıcaklık faktörü her bitki için spesifik bir durumdur. Bir bitki için var olan optimum sıcaklık değerinin altında veya üstünde olan ortamda, bitkinin fotosentez hızı azalmaktadır. Optimum değerde ise bitkiler en hızlı fotosentez değerine ulaşabilirler. Fotosentezi etkileyen faktörler arasında bu durumun çok önemli bir etkisi vardır.

• Besin Elementleri: Besin Elementleri Fotosentezi Nasıl Etkiler?

Bitkinin sağlıklı gelişimi ve yaşamını devam ettirebilmesi için en önemli etkenlerden biri besin elementleridir. Her bitkinin bu alanda istekleri farklı olabilir. Bu istekler doğrultusunda optimum değerler sağlandığında bitki maksimum fotosentez değerine ulaşabilir. Ortamda ki besin değerlerinin düşük olması fotosentez aktivitesinin düşmesine sebep olmaktadır. Tam tersi olarak fazla olan besin değerleri bitkiyi strese sokarak fotosentezi olumsuz yönde etkileyebilir.

Besin elementleri arasında bulunan Azot, klorofilin temel bileşenlerinden biridir. Azot, karbon reaksiyonlarında görev yapan ve elektron taşıyıcılar olarak görev yapan enzimlerin üzerinde oldukça etkilidir. Yapılan denemelerde net fotosentez oranının azot miktarına bağlı olarak değişim gösterdiği görülmüştür.

• Yaprak Faktörü: Yaprak Faktörü Fotosentezi Nasıl Etkiler?

Fotosentez üzerindeki en önemli faktörlerden biri de yaprağın durumudur. Bu durumların arasına yaprak yaşı, alanı, sayısı, fizyolojik yapısı gibi durumlar da girebilir.

Yaprak yaşı arttıkça yapraklarda sararma görülür. Bu durum yaprağa yeşil rengi veren klorofil birimlerinin bozunumunun gerçekleştiği anlamına gelmektedir. Bu durum da normal olarak fotosentezi olumsuz etkiler. Genç bitki yaprakları ise gelişim sürecinde fotosentez hızlarını arttırırlar. Çünkü bu süreçte hem bitki yaprak sayısı artar hem de yaprakların toplam alanı sürekli genişler.

Bu durumların yanında yaprakların hareket ederek güneşi daha fazla yakalaması olayı fotosentezi arttırmaktadır. Yaprakların ışığa doğru yaptıkları hareketlere heliotropizma adı verilir.

Fotosentezi etkileyen faktörler nelerdir

sorusuna karşılık özet olarak bu bilgiler sunulabilir. Elbette bu durumların dışında fotosentezi etkileyen birçok farklı durumlar olabilir. Fakat genel ve temel olarak bu faktörler fotosentez kapasitesini ve hızını etkilemektedir.

Fotosentezi Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Fotosentezi Etkileyen Faktörler Nelerdir?


Recommended Posts
0